Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы сайлау процесіне қатысушыларға 22 және 23 тамыз күндері кез келген предвыборлық үгіт-насихат жұмыстарын жүргізуге тыйым салынатынын ескертіп, сайлау заңнамасын бұзғаны үшін қарастырылған жауапкершілік туралы мәлімдеді.
Конституциялық өкілеттіктері шеңберінде прокуратура органдары Құрылтай депутаттарын сайлаудың барлық кезеңдерінде заңдылықтың сақталуын жоғары қадағалауды жалғастыруда. Жалпы алғанда, электоралдық кезең құқықтық өрісте өтуде.
Бүгінгі таңда қандай құқық бұзушылықтар анықталды?
Қазіргі уақытта прокуратура органдары сайлау заңнамасын бұзудың 8 фактісін анықтады
-
3 факті — сайлауға байланысты қоғамдық пікірге заңсыз сауалнама жүргізумен;
-
5 факті — тыйым салынған кезеңде үгіт-насихат жүргізумен байланысты.
Прокурорлар қысқартылған өндіріс тәртібімен жеті жеке тұлғаны және бір заңды тұлғаны әкімшілік жауапкершілікке тартты. Барлық құқық бұзушылар өз кінәларын толық мойындап, өкініш білдірді және онлайн-платформалардағы заңсыз жарияланымдарын жойды.
Сайлау күндері не істеуге тыйым салынады?
«Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» ҚР Конституциялық заңының 27-бабы 2-пунктіне сәйкес, сайлау алдындағы үгіт 2026 жылғы 22 тамызда сағат 00:00-де аяқталады.
Заңның 32-бабы 1-пунктіне сай, дауыс беру күнінің алдындағы күні және дауыс беру күні, яғни 22 және 23 тамызда кез келген сайлау алдындағы үгітке қатаң тыйым салынады.
-
Бұрын орналастырылған материалдар: Сайлау комиссиялары мен дауыс беруге арналған үй-жайлардан тыс жерлерде бұрын ілінген баспа үгіт материалдары, сондай-ақ Интернет желісінде бұрын орналастырылған материалдар өз орындарында сақталуы мүмкін.
-
Басты бетке шығаруға тыйым: Бұрын орналастырылған үгіт материалдарын интернет-ресурстардың басты беттеріне қайта шығаруға жол берілмейді.
-
Бюллетенді түсіруге тыйым: Дауыс беру күні толтырылған бюллетенді фотоға немесе видеоға түсіруге және оны таратуға тыйым салынады.
Заң бұзғаны үшін жауапкершілік
-
Заңсыз үгіт жүргізгені үшін (ҚР ӘҚБтК-нің 102-бабы):
-
Жеке тұлғаларға — 15 АЕК;
-
Шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға — 20 АЕК;
-
Орта кәсіпкерлік субъектілеріне — 25 АЕК;
-
Ирі кәсіпкерлік субъектілеріне — 35 АЕК айыппұл қарастырылған.
-
-
Қоғамдық пікір сауалнамасы талаптарын бұзғаны үшін (ҚР ӘҚБтК-нің 120-бабының 2-бөлігі):
-
Сайлауға байланысты қоғамдық пікір сауалнамасының нәтижелерін, сайлау болжамдарын бұқаралық ақпарат құралдарында немесе онлайн-платформаларда дауыс беру күніне дейін бес күн бұрын және дауыс беру күні жариялауға болмайды.
-
Айыппұл мөлшері: жеке тұлғаларға — 10 АЕК, заңды тұлғаларға — 25 АЕК.
-
-
Бейбіт жилыстар тәртібін сақтау:
-
Бейбіт жиындарды, митингілер мен пикеттерді ұйымдастыру үшін хабарламалық тәртіп, ал демонстрациялар мен шерулер үшін келісу тәртібі белгіленген.
-
Заңсыз бейбіт жиындарға қатысқаны үшін ӘҚБтК-нің 488-бабы бойынша әкімшілік қамауға алуға дейінгі жаза, ал азаматтар мен мемлекетке елеулі зиян келтірілсе — ҚР ҚК-нің 400-бабы бойынша қылмыстық жауапкершілік жүктеледі.
-
-
Жалған ақпарат тарату:
-
БАҚ пен онлайн-платформаларда жалған ақпарат пен заңсыз контент таратқаны үшін ҚР ҚК-нің 274-бабы (қылмыстық) немесе ҚР ӘҚБтК-нің 456-2-бабы (әкімшілік) бойынша жауапкершілік қарастырылған.
-
Бас прокуратура сайлау процесіне қатысушылардың барлығын заңдылықты қатаң сақтауға және заңсыз әрекеттерге жол бермеуге шақырады.
Сайлау ережелері, тіркеу мерзімдері немесе дауыс беру учаскелері туралы ресми ақпаратты Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының ресми порталынан біле аласыз.
